آلودگی روغن هیدرولیک؛ چگونه از ورود آب و ذرات خارجی جلوگیری کنیم؟
بیش از ۷۰% از مشکلات سیستمهای هیدرولیک، ناشی از ورود آلودگی به روغن است. این آلودگیها میتوانند شامل آب، گرد و غبار، لجن، و حتی ذرات فلزی ناشی از سایش قطعات باشند.
۱. منابع اصلی آلودگی در سیستم هیدرولیک
- ورود آب: معمولاً از طریق بخار آب محیط (در مناطقی با رطوبت بالا) که در قسمت مخزن یا پمپ متراکم میشود، یا از طریق نشتیهای جزئی در اتصالات.
- ذرات خارجی (گرد و غبار): هنگام پر کردن مخزن، یا از طریق منافذ تهویه باز مخزن (در صورت نداشتن فیلتر هوا)، ذرات معلق در هوا وارد روغن میشوند.
- لجن (Sludge) و کربن: ناشی از اکسیداسیون و سوختن روغن در دماهای بالا.
- ذرات فلزی: حاصل از سایش و خوردگی قطعات داخلی مانند پمپ، شیرها و سیلندرها.
۲. اثرات مخرب آلودگی بر سیستم
- افزایش سایش: ذرات جامد مانند سنباده عمل کرده و قطعات حساس را خراش میدهند.
- کاهش عمر روانکاری: آلودگیها، ساختار مولکولی روغن را شکسته و خاصیت روانکاری آن را از بین میبرند.
- ایجاد خوردگی: ورود آب و تشکیل مواد اسیدی، باعث زنگزدگی و خوردگی قطعات فلزی میشود.
- انسداد فیلترها: ذرات درشت، فیلترهای روغن را زودتر مسدود کرده و جریان روغن را مختل میکنند.
- عملکرد نامنظم: وجود حباب هوا یا ذرات، باعث کندی، لرزش و عملکرد غیرقابل پیشبینی سیستم میشود.
۳. راهکارهای کلیدی برای پیشگیری از آلودگی
الف) استفاده از فیلترهای مناسب:
- فیلتر هوا (Breather Filter): حتماً از فیلترهای با کیفیت برای ورودی هوای مخزن استفاده کنید تا ذرات معلق جذب شوند.
- فیلتر خط بازگشت (Return Line Filter): این فیلترها ذراتی که در مسیر برگشت روغن به مخزن جمع شدهاند را حذف میکنند.
- فیلترهای فشار بالا (High-Pressure Filter): در برخی سیستمها، پس از پمپ نصب میشوند تا از ورود ذرات احتمالی در فشار بالا جلوگیری کنند.
- تعویض منظم المنت فیلتر: بر اساس توصیه سازنده یا زمانبندی مشخص، المنت فیلترها را تعویض کنید.
ب) مراقبت در هنگام پر کردن مخزن:
- استفاده از قیف و شیلنگ تمیز: هرگز روغن را مستقیماً از بشکه بدون فیلتر، داخل سیستم نریزید. از دستگاههای روغنرسان با فیلتر یا حداقل قیف و شلنگ تمیز و مخصوص استفاده کنید.
- جلوگیری از ورود آب: هنگام پر کردن مخزن، مراقب باشید آب باران یا آلودگیهای سطحی بشکه وارد سیستم نشود.
ج) نگهداری و تمیزی کلی سیستم:
- پوشاندن منافذ باز: در زمان تعمیرات، منافذ باز سیستم (مانند محل اتصال شیلنگها) را بپوشانید تا از ورود گرد و خاک جلوگیری شود.
- تمیزکاری محیط اطراف: تا حد امکان، محیط اطراف دستگاه و قطعات هیدرولیک را تمیز نگه دارید.
- آببندی صحیح: از سالم بودن تمام کاسهنمدها و اتصالات اطمینان حاصل کنید تا از نشتی آب یا ورود هوا جلوگیری شود.
۴. اهمیت تمیزی در تعویض روغن
هنگام تعویض روغن، تنها ریختن روغن تمیز کافی نیست. باید تمامی اجزا، فیلترها و مخزن تا حد امکان تمیز شوند. حتی پس از تعویض روغن، توصیه میشود سیستم را برای مدتی در دور آرام کار دهید تا روغن جدید در تمام مدار به گردش درآمده و آلودگیهای باقیمانده احتمالی نیز توسط فیلتر جدید جذب شوند.