مدیریت سایت 
انواع گریس های صنعتی چیست؟ | راهنمای کامل انتخاب و کاربرد گریس
در دنیای صنعت، همه جا نمیتوان از روغن برای روانکاری استفاده کرد. در جاهایی که قطعات متحرک نیاز به ماندگاری طولانیمدت روانکار دارند یا امکان نشت روغن وجود دارد، گریس صنعتی وارد عمل میشود. گریسها با ساختار نیمهجامد خود، مانند یک مخزن ذخیره روغن عمل کرده و به تدریج روانکاری را انجام میدهند. اما انواع گریسهای صنعتی بر اساس پایه صابونی و مواد افزودنی تفاوتهای زیادی با هم دارند. در این مقاله به بررسی دقیق انواع گریس و کاربرد هر کدام میپردازیم.
گریس چیست و از چه اجزایی تشکیل شده است؟
گریس ترکیبی از سه جزء اصلی است:
- روغن پایه (۷۰ تا ۹۰ درصد): وظیفه اصلی روانکاری را بر عهده دارد (معدنی یا سنتتیک).
- سفتکننده یا عامل غلیظکننده (۵ تا ۲۰ درصد): مانند اسفنج عمل کرده و روغن را در خود نگه میدارد.
- مواد افزودنی (۰ تا ۱۰ درصد): برای بهبود ویژگیهایی مثل ضدزنگ، ضدسایش و تحمل فشار (EP).
دستهبندی انواع گریسهای صنعتی بر اساس پایه صابونی
نوع سفتکننده (صابون)، تعیینکننده اصلی ویژگیهای گریس مانند مقاومت در برابر آب و دمای کارکرد است.
۱. گریس پایه لیتیوم (Lithium Grease)
رایجترین و پرمصرفترین گریس در جهان است که به “گریس چندمنظوره” معروف است.
- ویژگیها: مقاومت عالی در برابر آب، پایداری مکانیکی خوب و تحمل دمای بالا.
- کاربرد: یاتاقانهای چرخ خودرو، ماشینآلات صنعتی عمومی و نوار نقالهها.
۲. گریس پایه کلسیم (Calcium Grease)
این گریس که قدیمیترین نوع است، به “گریس شاسی” نیز معروف است.
- ویژگیها: ضد آب بودن فوقالعاده (حتی در تماس مستقیم)، اما تحمل دمای پایین (تا حدود ۸۰ درجه سانتیگراد).
- کاربرد: شاسی خودروها، ماشینآلات کشاورزی و بخشهایی که با آب در تماس مستقیم هستند.
۳. گریس پایه سدیم (Sodium Grease)
- ویژگیها: تحمل دمای نسبتاً بالا و خاصیت ضدزنگ خوب، اما در برابر آب ضعیف است و در تماس با رطوبت شسته میشود.
- کاربرد: برینگهای چرخ و گیربکسهای بسته (در محیطهای خشک).
۴. گریس پایه بنتون (Bentonite Grease – گریس نسوز)
این گریس از خاک رس مخصوص ساخته شده و فاقد نقطه قطرهریزی (بدون ذوب شدن) است.
- ویژگیها: تحمل دمای بسیار بالا، به همین دلیل به آن گریس نسوز میگویند.
-
کاربرد:
کوره پخت، کارخانجات ذوب آهن و نقالههایی که از داخل کوره عبور میکنند.
۵. گریسهای کمپلکس (Complex Greases)
این گریسها (مانند لیتیوم کمپلکس) نسخه پیشرفتهتر گریسهای معمولی هستند که تحمل دمای بالاتر و ظرفیت تحمل بار بیشتری دارند.
طبقهبندی گریس بر اساس غلظت (استاندارد NLGI)
موسسه ملی گریسهای روانکار (NLGI) گریسها را بر اساس میزان سفتی از شماره ۰۰۰ (بسیار شل و مایع) تا ۶ (بسیار سفت مثل قالب صابون) دستهبندی میکند.
- NLGI 2: پرکاربردترین شماره گریس در صنعت است که غلظتی شبیه به کره دارد.
گریسهای تخصصی و کاربردهای خاص
۱. گریس فشار بالا (EP – Extreme Pressure)
حاوی افزودنیهایی مانند مولیبدن (Moly) برای تحمل فشارهای خردکننده در چرخدندهها و اتصالات سنگین است.
۲. گریسهای گرید خوراکی (Food Grade)
برای ماشینآلاتی که در صنعت غذا و دارو فعالیت میکنند و احتمال تماس تصادفی گریس با محصول وجود دارد.
۳. گریسهای سیلیکونی
مناسب برای قطعات لاستیکی و پلاستیکی و مقاوم در برابر مواد شیمیایی.
نکات مهم در انتخاب گریس مناسب
برای انتخاب گریس، همیشه به این ۴ فاکتور توجه کنید:
- دمای کاری: (گریس معمولی یا نسوز؟)
- محیط کار: (آیا با آب در تماس است؟)
- سرعت چرخش: (برینگ با دور بالا یا پایین؟)
- سازگاری: (هرگز دو گریس با پایههای مختلف را با هم مخلوط نکنید، زیرا ممکن است باعث سفت شدن یا شل شدن بیش از حد و خرابی قطعه شود.)
سوالات متداول
۱. گریس نسوز چیست؟
گریسی است که در دماهای بسیار بالا (معمولاً بالای ۲۰۰ درجه) ذوب نمیشود. گریسهای پایه بنتون و لیتیوم کمپلکس از این نوع هستند.
۲. تفاوت گریس لیتیوم و کلسیم چیست؟
گریس لیتیوم دمای بالاتری را تحمل میکند، اما گریس کلسیم در برابر آب و رطوبت مقاومت بسیار بیشتری دارد.
۳. چرا نباید گریسها را با هم مخلوط کرد؟
به دلیل تفاوت در فرمولاسیون شیمیایی سفتکنندهها، مخلوط کردن آنها باعث از بین رفتن ساختار گریس و خروج روغن از آن میشود که منجر به سوختن برینگ میگردد.
جمعبندی
شناخت انواع گریسهای صنعتی به شما کمک میکند تا با انتخاب روانکار درست، هزینههای تعمیر و نگهداری را به شدت کاهش دهید. برای کاربردهای عمومی گریس لیتیوم، برای محیطهای مرطوب گریس کلسیم و برای حرارتهای بالا گریس نسوز (بنتون) بهترین گزینهها هستند. همیشه قبل از گریسکاری، گریس قبلی را کاملاً پاک کنید تا از عدم سازگاری جلوگیری شود.